Giữ đồ mỹ nghệ trong khí hậu Việt Nam
Ở Việt Nam, ba thứ làm hỏng đồ mỹ nghệ nhanh nhất là độ ẩm cao kéo dài, thay đổi độ ẩm đột ngột và nắng chiếu trực tiếp. Giữ đồ ở chỗ thoáng gió, cách tường ẩm và tránh cửa sổ hướng nắng chiều.
Một món đồ gỗ hay đồ tre mua ở nơi khô ráo, mang về nhà đặt sát tường ngoài, sau một mùa nồm có thể đã khác hẳn. Không phải vì món đồ kém, mà vì điều kiện quanh nó đổi.
Ở Việt Nam, ba thứ làm hỏng đồ mỹ nghệ nhanh nhất là độ ẩm cao kéo dài, thay đổi độ ẩm đột ngột, và nắng chiếu trực tiếp. Cách giữ gọn nhất là để đồ ở chỗ thoáng gió, cách tường ẩm một khoảng, và tránh cửa sổ hướng nắng chiều.
Mùa nồm, việc cần làm
- Đóng cửa và cửa sổ vào những ngày nồm nặng, vì mở cửa lúc đó là mời thêm ẩm vào nhà.
- Bật máy hút ẩm hoặc chế độ khô của máy lạnh, nhưng không đặt đồ gỗ ngay trước luồng gió khô.
- Kê đồ cách sàn và cách tường, để không khí đi được quanh món đồ.
- Không bọc nilon kín, vì hơi nước bị giữ lại bên trong là điều kiện tốt nhất cho nấm mốc.
- Kiểm tra định kỳ các góc tối, hộc tủ và mặt sau của đồ, vì mốc bắt đầu ở đó trước.
Theo từng vật liệu
Gỗ cần độ ẩm ổn định hơn là độ ẩm thấp; thay đổi nhanh mới là thứ gây nứt và cong. Tre và đồ đan cần thoáng gió và phải được phơi khô lại sau khi ướt. Giấy và vải cần khô, phẳng và tránh sáng. Vỏ cây là nhóm nhạy nhất, vì nó vừa co theo độ khô vừa dễ hút mùi từ môi trường.
Trong quá trình làm cốc vỏ quế, chúng tôi thấy nếu để cốc trong phòng quá khô nhiều tuần thì các đường nứt tự nhiên của vỏ sẽ mở rộng thêm một chút, còn để trong phòng ẩm kín gió thì lại xuất hiện vết mốc trắng trên mặt ngoài. Chỗ tốt nhất là chỗ khô vừa và có gió nhẹ đi qua. Đây là quan sát trong xưởng của ZUNGZA.
Những việc không nên làm
Không phơi nắng gắt để chống mốc, vì nắng làm nứt và bạc màu nhanh hơn mức bạn muốn. Không dùng máy sấy hoặc nguồn nhiệt trực tiếp. Không dùng chất tẩy mạnh và cồn trên bề mặt hoàn thiện bằng dầu hoặc sáp. Không cất đồ vào thùng kín khi chưa chắc nó đã khô hẳn.
Vài câu hỏi bạn hay gửi cho chúng tôi
Đã bị mốc thì xử lý thế nào
Mang món đồ ra chỗ thoáng, lau khô bằng khăn mềm, và tách riêng khỏi những món khác. Với vết mốc bề mặt trên gỗ hoặc tre, lau khô và để thoáng thường đủ. Với món có giá trị cao hoặc mốc đã vào sâu, nên hỏi người làm nghề thay vì tự xử lý bằng hoá chất.
Gói hút ẩm có tác dụng không
Có, trong không gian kín và nhỏ như một hộp hoặc một hộc tủ, và cần thay định kỳ. Trong một căn phòng mở thì lượng hút của gói nhỏ không đáng kể.
Có nên cất đồ đẹp đi để giữ cho mới không
Chúng tôi nghiêng về việc dùng. Món được dùng thường xuyên được lau, được nhìn thấy và được phát hiện sớm khi có vấn đề; món cất trong tủ kín thường hỏng âm thầm.
