Có một điều lạ mà gần như ai cũng từng thấy. Bước vào một khu rừng chừng mươi phút, nhịp thở của mình tự chậm lại, vai hạ xuống, và cái đang rối trong đầu bỗng thưa ra. Chẳng cần làm gì cả, chỉ cần ở đó.
Ở nhiều nơi trên thế giới, người ta đã quan sát và ghi lại điều này. Người Nhật có cách gọi riêng cho việc đi bộ chậm trong rừng, và từ những năm tám mươi của thế kỷ trước, các nhà nghiên cứu ở đó đã bắt đầu tìm hiểu vì sao một buổi đi rừng lại làm người ta dễ chịu hơn. Điều chúng tôi thấy đáng nói là con người đã biết cảm giác ấy từ rất lâu trước khi có ai đo được nó.
Vì sao mình cần chút rừng, kể cả khi sống ở phố
Phần lớn thời gian của mình bây giờ diễn ra trong những cái hộp. Hộp nhà, hộp xe, hộp thang máy, hộp văn phòng. Mọi mặt phẳng đều nhẵn, mọi cạnh đều vuông, mọi ánh sáng đều đứng yên. Mắt mình và mũi mình đều làm việc trong một thế giới rất ít biến thiên.
Rừng thì ngược lại. Mặt vỏ cây sần, lá kim khô vỡ dưới chân, nắng xuyên qua tán rồi lay động theo gió, và mùi thì đổi từng bước, chỗ này ẩm hơn, chỗ kia có nhựa cây, chỗ nọ có lá mục. Cái mà mình gọi là dễ chịu, phần lớn tới từ sự phong phú ấy. Não mình được thay đổi công việc, và thay đổi công việc chính là nghỉ.
Nên khi chúng tôi nói về việc mang một chút rừng vào nhà, chúng tôi không nói về việc chép lại một khu rừng. Chỉ là mang vào vài thứ có bề mặt thật, có mùi thật, có sự hơi khác nhau giữa cái này với cái kia.
Vài cách rất nhỏ
Dễ nhất là để mắt mình có một bề mặt thật để chạm vào. Một khúc gỗ mộc trên kệ, một chiếc rổ nan tre, mấy viên sỏi mang về từ lòng suối, một chậu cây nhỏ cạnh cửa sổ. Những thứ này chẳng cần tốn kém, và chúng làm rất nhiều cho một căn phòng toàn gạch với kính.
Thứ hai là ánh sáng động. Mở rèm cho nắng vào buổi sáng thay vì bật đèn. Buổi tối dùng đèn ánh vàng thấp thay cho một cái đèn trần sáng đều. Và nếu có một ngọn nến trong phòng, ánh lửa ấy sẽ là thứ duy nhất trong nhà bạn chuyển động không theo quy luật nào, giống lá lay trong gió.
Thứ ba là mùi. Một hũ nến với hướng mùi của cây lá, một bình khuếch tán ở hành lang, một khúc quế trong góc bếp, một đĩa vỏ cam phơi bên cửa sổ. Mùi đi vào ký ức bằng một con đường rất ngắn, nên nó là cách nhanh nhất để một buổi tối trong căn hộ tầng mười hai gợi lại một buổi chiều nào đó bên bìa rừng.
Chúng tôi làm nến, nước hoa và những món hương vì lý do này. Xưởng của chúng tôi ở làng nghề Vạn Phúc, còn cái gốc của mọi hướng mùi lại nằm ở những con suối nhỏ vùng Hoà Bình, nơi Cam lớn lên. Mỗi món ra khỏi xưởng đều mang theo một mẩu của chỗ ấy, và mong muốn của chúng tôi giản dị thôi, là nó chạm được một điều nhỏ trong ngày của bạn.
Vài câu hỏi bạn hay gửi cho chúng tôi
Vì sao đi rừng lại làm người ta dễ chịu
Vì rừng cho mắt, mũi và tai rất nhiều sự thay đổi nhỏ, và việc được đổi công việc như vậy chính là cách nghỉ của não. Nhiều nơi trên thế giới đã quan sát và ghi lại điều này từ lâu.
Ở căn hộ nhỏ thì mang rừng vào bằng cách nào
Bạn bắt đầu từ một bề mặt thật như gỗ hay nan tre, thêm ánh sáng ấm cho buổi tối, và một hướng mùi của cây lá. Ba thứ ấy đã đổi hẳn không khí của một phòng.
ZUNGZA nghĩa là gì
ZUNGZA đọc lên là Rừng Già. Cái tên ấy nói luôn chỗ chúng tôi đứng và chỗ chúng tôi hướng về.
Đọc thêm vì sao chúng tôi gọi mình là Rừng Già, chuyện Hoà Bình và con suối nhỏ, và chuyện mùi và ký ức.