Mùi hương là thứ chúng tôi làm đầu tiên, vì nó nhỏ, nó dễ mang đi, và nó chạm vào người ta nhanh. Nhưng từ những ngày đầu ở xưởng, điều chúng tôi hình dung vẫn luôn rộng hơn một hũ nến. Chúng tôi muốn góp vào cái nếp của một căn nhà, tức là những món mình dùng mỗi ngày mà ít khi nghĩ tới, cái ghế nhỏ kê ở hiên, cái rổ đựng đồ, chậu nước ấm cuối ngày.
Nên trong lúc dòng hương đang đi, ở phía sau chúng tôi chuẩn bị dần vài thứ khác. Có thảo dược ngâm chân, có bài lá tắm theo tri thức của người Dao, có đồ gỗ cho gia đình, có mây tre đan, bàn ghế nhỏ và những món trang trí vừa tay bằng gỗ hoặc bằng nan tre. Chúng đều đi cùng một hướng với nến và nước hoa, chỉ là đi bằng một cửa khác vào trong nhà bạn.
Thứ đến từ một chậu nước ấm cuối ngày
Ở quê Cam, chuyện đun một nồi nước lá rồi ngâm chân trước khi ngủ là việc bình thường của người già trong nhà. Củi kêu lách tách, hơi nước dâng lên mang theo mùi lá bị vò, và cái mỏi trong bàn chân đi rừng cả ngày tan đi từng chút. Chúng tôi lớn lên trong cái nếp ấy, nên khi nghĩ về món tiếp theo, nó tự hiện ra trước.
Bài lá tắm của người Dao là tri thức được nhiều gia đình ở vùng cao giữ lại qua nhiều đời, truyền trong nhà, gắn với những loài cây mọc quanh nơi họ ở. Chúng tôi tiếp cận nó bằng sự tôn trọng, học từ chính những người đang giữ nó, ghi lại cho rõ nguồn gốc, và chỉ làm cùng khi có sự đồng thuận của họ. Với chúng tôi, đây là chuyện của cộng đồng chứ chưa bao giờ là một ý tưởng sản phẩm.
Gỗ, nan tre và những món vừa tay
Hướng còn lại là đồ dùng. Một cái bàn nhỏ đủ cho hai cái cốc, một cái ghế thấp để ngồi bên hiên, một chiếc rổ mây đựng khăn, một khay gỗ đặt ở lối vào cho chìa khoá và thư từ. Chúng tôi thích những món như vậy vì mỗi món chỉ làm một việc, làm việc ấy nhiều năm, và càng dùng càng lên màu.
Mây tre đan ở Việt Nam đã đi cùng người mình rất lâu, và những làng làm nghề này vẫn còn đôi tay giỏi. Đồ gỗ gia đình thì cần thêm thời gian, vì chúng tôi muốn chắc chắn về nguồn gỗ trước khi làm bất cứ gì, và việc đó chậm hơn mọi thứ khác trong kế hoạch.
Chúng tôi kể những điều này ra không phải để mời bạn chờ đợi. Chỉ là nếu bạn đang đi cùng ZUNGZA từ một hũ nến, chúng tôi muốn bạn biết cái nhà mình đang dựng có hình dáng thế nào, và vì sao mỗi món mới đều mất nhiều thời gian hơn mức mà một thương hiệu bán hàng nhanh sẽ cho phép.
Vài câu hỏi bạn hay gửi cho chúng tôi
ZUNGZA sắp có thêm những dòng gì
Thảo dược ngâm chân, lá tắm theo tri thức người Dao, đồ gỗ cho gia đình, mây tre đan, bàn ghế nhỏ và các món trang trí nhỏ bằng gỗ hoặc nan tre. Chúng tôi sẽ mở từng dòng một, khi nó đủ chín.
Vì sao một xưởng làm hương lại làm cả đồ gỗ
Vì cả hai đều thuộc về nếp nhà và đều là nghề thủ công của người Việt. Chúng tôi nhìn ZUNGZA như một cái xưởng của những món dùng trong nhà, hương chỉ là món mở đầu.
Bao giờ thì có
Chúng tôi giữ nhịp chậm và sẽ báo khi từng dòng thật sự sẵn sàng. Bạn ghé xưởng ở số 31, DM6 làng nghề Vạn Phúc thì thường được thấy trước những mẫu đang thử.
Nếu bạn muốn hiểu cái gốc của những dự tính này, hãy đọc chuyện Hoà Bình và con suối nhỏ, cách chúng tôi hiểu chữ vừa đủ, và chuyện dùng hết, dùng lâu, dùng lại.