Bạn thắp một hũ nến, mười lăm phút đầu thấy rõ, nửa tiếng sau thấy nhạt, một tiếng sau thì gần như không thấy gì. Bạn thắp thêm một hũ nữa. Và rồi khách bước vào, hỏi sao nhà thơm quá.
Nguyên nhân là thích nghi khứu giác: khi bạn ở lâu trong một mùi, hệ khứu giác giảm phản ứng với chính mùi đó để còn chỗ cho thông tin mới. Đây là cơ chế bình thường và có ích, vì nó giúp bạn nhận ra mùi lạ trong một môi trường đã quen.
Bốn tình huống quen thuộc
- Không nghe thấy mùi nhà mình, dù khách nhận ra ngay khi vào.
- Xịt nước hoa thêm vài lần trong ngày vì tưởng đã bay, trong khi người bên cạnh thấy rõ.
- Thử quá nhiều mùi ở cửa hàng rồi không phân biệt được gì nữa.
- Làm việc trong xưởng có mùi cả ngày và mất khả năng đánh giá công thức vào buổi chiều.
Cách làm mũi nhạy lại
Cách hiệu quả nhất là rời khỏi mùi đó. Ra ngoài năm tới mười phút, hít không khí khác, rồi quay lại. Với việc thử mùi, hãy giới hạn số mùi mỗi lần và nghỉ giữa các lần. Với đánh giá công thức, hãy làm vào đầu buổi sáng thay vì cuối ngày.
Ở xưởng của ZUNGZA, quy ước là mọi quyết định về mùi được đưa ra buổi sáng và sau khi người đánh giá đã ở ngoài xưởng ít nhất mười phút. Đây là quy ước nội bộ, không phải một phương pháp chuẩn.
Một lời khuyên thực dụng về nến
Nếu bạn không còn nghe thấy mùi sau một giờ thắp, đừng thêm hũ thứ hai. Rất có thể mức mùi trong phòng đã đủ hoặc quá đủ với người khác. Cách đúng là tắt nến, ra khỏi phòng vài phút rồi quay lại và tự đánh giá lại; hoặc đơn giản hơn, hỏi một người vừa từ ngoài vào.
Vài câu hỏi bạn hay gửi cho chúng tôi
Thích nghi khứu giác có phải là mất mùi không
Không. Đây là hiện tượng tạm thời và hồi lại sau khi bạn rời khỏi mùi đó. Mất khứu giác là chuyện khác và nếu kéo dài thì nên gặp bác sĩ.
Vì sao có người nhạy mùi hơn hẳn
Độ nhạy khác nhau theo từng người và theo từng hợp chất, và còn đổi theo tuổi, theo tình trạng mũi và theo cả thói quen luyện tập. Người làm nghề hương nhạy hơn phần nhiều vì đã học cách chú ý và gọi tên, không chỉ vì mũi khác thường.
Có cách nào xoá mùi giữa hai lần thử không
Không có cách xoá thật. Hít không khí sạch là cách gần nhất. Việc ngửi hạt cà phê chỉ thêm một mùi mạnh nữa vào, và nhiều người trong ngành không dùng cách này.