Có những nguyên liệu mà mình gặp trong bếp trước khi gặp trong một chai nước hoa. Tiêu đen là một trong số đó. Có những nguyên liệu mình gặp trong tủ quần áo của bà ngoại trước khi biết tên nó. Hoắc hương là thế. Và có nguyên liệu mình gặp trong một tách trà trước khi biết nó tới từ một vùng biển rất xa, đó là bergamot.
Ba thứ này hay xuất hiện cùng nhau vì chúng chia nhau ba tầng công việc trong một mùi. Bergamot mở đầu và làm mọi thứ sáng lên. Tiêu đen cho một chút sắc và một chút ấm ở giữa. Hoắc hương ở lại lâu nhất, làm cái nền đất cho những gì phía trên.
Tiêu đen, một hạt rất quen của người Việt
Tiêu đen là hạt của cây Piper nigrum, một loài dây leo, và Việt Nam nhiều năm qua là một trong những nước xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất thế giới, với những vùng trồng quen tên như Đắk Lắk, Gia Lai, Bình Phước, Đồng Nai và Phú Quốc. Đi qua một vườn tiêu vào lúc thu hoạch, bạn sẽ thấy cái mùi ấy sắc hơn nhiều so với lúc nó đã thành hạt khô trong lọ.
Trong mùi hương, tiêu đen làm một việc rất hay. Nó cho cảm giác có gì đó vừa nhích lên, hơi nhói nhẹ, hơi ấm, giống như khi bạn hít một hơi và thấy mình tỉnh ra. Nó ít khi đứng một mình, nó thường đi cùng để làm những nguyên liệu khác bớt phẳng.
Hoắc hương, chiếc lá trong tủ quần áo ngày xưa
Hoắc hương là lá của cây Pogostemon cablin, một loài thân thảo họ hoa môi, trồng nhiều ở vùng nhiệt đới. Lá của nó sau khi hái được để cho hơi khô rồi mới đem chưng, và mùi thu được thì sâu, ẩm, có hơi đất sau mưa và một chút gỗ mục dưới tán rừng.
Điều nhiều người chưa biết là hoắc hương từng theo những chuyến hàng lụa và khăn từ châu Á sang châu Âu, được lót vào giữa các lớp vải để giữ cho hàng đỡ bị mối trong hành trình dài trên biển. Người châu Âu thời ấy nhận ra tấm khăn thật nhờ cái mùi đi kèm, và cứ thế mùi hoắc hương gắn với ý niệm về hàng dệt từ phương Đông. Chúng tôi thích chi tiết này, vì nó cho thấy một cái mùi có thể mang theo cả một con đường thương mại.
Bergamot, vỏ của một quả họ cam ở vùng bờ biển
Bergamot là quả của Citrus bergamia, họ cam chanh, và phần lớn bergamot trên thế giới đến từ vùng Calabria ở miền nam nước Ý, nơi có kiểu khí hậu mà cây này ưa. Thứ người ta dùng là tinh dầu trong lớp vỏ, lấy bằng cách ép nguội, nên nó giữ được cái tươi của vỏ vừa mới bóc.
Bergamot cũng chính là cái mùi làm nên trà Earl Grey, nên nhiều người đã quen với nó từ lâu mà chưa gọi được tên. Trong một mùi hương, nó mở đầu, làm cho những phút đầu tiên sáng và sạch, rồi nhường chỗ cho những lớp đứng lâu hơn.
Vài câu hỏi bạn hay gửi cho chúng tôi
Hoắc hương có phải là mùi nồng khó dùng không
Hoắc hương đậm và có mặt lâu, nên nó thường được dùng ở lượng nhỏ để làm nền. Ở đúng lượng, nó cho cảm giác ấm và có chiều sâu, giống mùi đất sau một cơn mưa nhẹ.
Bergamot và cam chanh thường có gì khác nhau
Bergamot có cái tươi của họ cam chanh nhưng đi kèm một nét hơi đắng và hơi trà, nên nó ít ngọt hơn cam và sạch hơn chanh. Đó là lý do nó hay được chọn cho phần mở đầu.
Những nguyên liệu này có trong sản phẩm của ZUNGZA không
Chúng đều là những nguyên liệu quen của nghề hương và chúng tôi có làm việc với chúng. Mỗi món của ZUNGZA giữ tối đa ba hướng mùi chính, và cách phối thì thuộc về xưởng.
Đọc thêm ba loài cây sau những hướng mùi rừng, chuyện mùi và ký ức, và hai hướng nước hoa của chúng tôi.