Một ngọn nến cháy màu vàng cam vì trong ngọn lửa có những hạt carbon rất nhỏ bị nung nóng. Vật nóng thì phát sáng, và ở mức nhiệt của một ngọn nến, ánh sáng đó nghiêng về vàng và cam. Màu này là màu thường gặp, không phải dấu hiệu của một hũ nến có lỗi.
Thứ đang cháy trong một ngọn nến là gì?
Không phải cái bấc. Chất cháy là hơi sáp.
Nhiệt của ngọn lửa làm sáp quanh bấc hoá lỏng. Sáp lỏng đi lên theo thân bấc. Tới gần đầu bấc, nhiệt cao hơn và sáp chuyển thành hơi. Phần hơi đó mới là thứ bắt lửa.
Bấc chỉ làm đường dẫn. Đó là lý do một ngọn nến cháy đều trong nhiều giờ, trong khi một mảnh bấc khô đốt riêng thì cháy hết rất nhanh.
Phần vòng khí đi vào và đi ra của một ngọn lửa ghi ở bài kín gió và phòng kín là hai thứ khác nhau.
Một ngọn lửa nến có mấy vùng?
Nhìn gần sẽ thấy ba vùng, phân biệt được bằng mắt thường trong phòng tối.
Sát chân bấc là một vùng mờ, nghiêng xanh. Đây là nơi khí vào nhiều nhất, nên hơi sáp ở đó cháy trọn hơn.
Phần giữa là vùng sáng vàng, chiếm gần hết chiều cao ngọn lửa. Đây là vùng ít khí, nơi hơi sáp bị nung nhưng chưa cháy xong.
Phần trên cùng mờ hơn và nóng hơn phần giữa, là nơi phần còn lại cháy tiếp khi gặp khí từ chung quanh.
Màu vàng đến từ đâu?
Trong vùng ít khí, hơi sáp phân rã và để lại những hạt carbon rất nhỏ. Các hạt này chưa cháy hết nhưng đã rất nóng.
Một vật rắn nóng thì phát sáng, và màu ánh sáng đi theo mức nhiệt. Ở mức nhiệt của một ngọn nến, ánh sáng nghiêng về vàng và cam.
Nghĩa là màu vàng không phải màu của sáp, cũng không phải màu của hương. Nó là màu của những hạt carbon đang bị nung trong ngọn lửa.
Đổi mùi hay đổi màu sáp không đổi màu ngọn lửa. Sáp đậu nành của ZUNGZA giữ màu ngà tự nhiên, không nhuộm, và ngọn lửa vẫn vàng cam như mọi ngọn nến khác.
Vì sao bếp gas cháy xanh mà nến cháy vàng?
Khác nhau ở chỗ khí được trộn lúc nào.
Bếp gas trộn khí với không khí trước khi đưa tới đầu đốt. Phản ứng xảy ra gần như trọn vẹn, nên gần như không còn hạt carbon để phát sáng. Ngọn lửa vì vậy nghiêng xanh.
Ngọn nến không có bước trộn trước. Hơi sáp bốc lên rồi mới gặp khí ở mặt ngoài ngọn lửa. Phần trong lòng ngọn lửa luôn thiếu khí, và đó là nơi hạt carbon hình thành.
Cùng một lý do, ngọn nến cho ánh sáng ấm còn ngọn lửa bếp thì không.
Khi nào hạt carbon thành muội đen?
Khi chúng ra khỏi ngọn lửa trước lúc cháy hết.
Ngọn lửa cao hơn mức cần thiết sẽ đẩy hạt carbon lên nhanh, vượt ra ngoài vùng nóng trước khi phản ứng xong. Phần thoát ra là muội, và muội bám vào bất cứ mặt nào gần đó.
Hướng dẫn sử dụng của ZUNGZA ghi thẳng chuỗi nhân quả này: bấc dài làm ngọn lửa cao, sinh khói đen và ám thành cốc.
Phần xử lý khi thành cốc đã bị ám ghi ở bài nến thơm bị khói đen.
Gió làm gì với màu ngọn lửa?
Gió làm ngọn lửa nghiêng và đổi hình liên tục. Vùng nóng không đứng yên, nên phần hơi sáp chưa cháy xong bị kéo ra ngoài.
Kết quả thấy được là đầu ngọn lửa nhọn dần, có vệt khói mảnh, và mặt sáp nguội lại không phẳng.
Hướng dẫn của ZUNGZA ghi đặt nến ở chỗ kín gió và tránh luồng điều hoà thổi thẳng. Tiếng nổ nhẹ và hiện tượng ngọn lửa chao ghi ở bài ngọn lửa chao và kêu lách tách.
Bấc cotton và chuyện màu ngọn lửa
Bấc là đường dẫn, nên tiết diện bấc quyết định lượng sáp lên tới đầu bấc trong một đơn vị thời gian.
Bấc để quá dài làm phần sáp lên vượt mức ngọn lửa đốt kịp. Đó là lý do mọi hướng dẫn thắp nến đều bắt đầu bằng việc cắt bấc.
Nến vỏ quế và set 9 nến tealight của ZUNGZA đều dùng bấc cotton. Mốc cắt là khoảng năm milimét trước mỗi lần châm, ghi chung cho cả hai dòng. Set 9 hũ tealight 290.000₫ ở trang set sample là cỡ nhỏ để thử lại mốc này nhiều lần.
Có cách nào làm ngọn nến cháy xanh không?
Với một hũ nến dùng sáp thì không, nếu không đổi hẳn cách cấp khí.
Ngọn lửa xanh cần khí trộn trước, tức là cần một đầu đốt. Một bấc nhúng sáp không làm được việc đó.
Nghĩa là màu vàng cam nằm trong bản chất của món đồ, không phải một thông số có thể chọn khi mua. Những thứ chọn được là mùi, dung tích, loại cốc và loại bấc.
FAQ
Ngọn nến màu vàng cam có phải dấu hiệu lỗi?
Không. Vàng cam là màu thường gặp của một ngọn nến dùng sáp. Màu đó đến từ hạt carbon bị nung nóng trong vùng ít khí của ngọn lửa.
Vì sao bếp gas cháy xanh mà nến cháy vàng?
Bếp gas trộn khí với không khí trước khi cháy, nên phản ứng gần như trọn vẹn và sinh rất ít hạt carbon. Ngọn nến lấy khí từ chung quanh ngay trong lúc cháy.
Vùng xanh ở chân bấc là gì?
Đó là phần sát chân ngọn lửa, nơi khí vào nhiều nhất. Ở vùng này hơi sáp cháy trọn hơn, nên ít hạt carbon phát sáng vàng.
Muội đen bám thành cốc do đâu?
Do hạt carbon thoát ra ngoài ngọn lửa trước khi cháy hết. Hướng dẫn của ZUNGZA ghi bấc dài làm ngọn lửa cao, sinh khói đen và ám thành cốc.
Cắt bấc còn bao nhiêu thì vừa?
Hướng dẫn của ZUNGZA ghi cắt bấc còn khoảng năm milimét trước mỗi lần châm, và gạt bớt tro đọng ở đầu bấc.