Ở xưởng, khi một lô vỏ quế mới về, việc đầu tiên không phải là cân mà là bóc thử một khúc và ngửi. Cùng một loài cây, hai vùng trồng đã cho hai mùi khác nhau đủ để nhận ra.
Quế được trồng ở Việt Nam thuộc nhóm quế cassia, khác với quế Ceylon. Các vùng được nhắc tới nhiều gồm Yên Bái ở phía Bắc, Thanh Hoá ở Bắc Trung Bộ, Quảng Nam với vùng Trà My và Quảng Ngãi với vùng Trà Bồng. Sự khác nhau về mùi và về độ dày vỏ đến từ đất, độ cao, lượng mưa và tuổi cây.
Vì sao tuổi cây quan trọng
Vỏ quế dày lên theo năm, và phần vỏ dày là phần dùng được cho nhiều mục đích hơn. Với cây còn non, vỏ mỏng, dễ vỡ và khó giữ dáng ống. Với cây đã nhiều năm, lớp vỏ dày, cong theo một độ nhất định và có nền gỗ rõ hơn trong mùi.
Nguyên liệu chúng tôi dùng cho dòng cốc vỏ quế đến từ những cây khoảng mười lăm năm ở vùng Trà My và Trà Bồng. Con số này là dữ liệu của ZUNGZA về nguồn nguyên liệu của chính chúng tôi, không phải một mức chuẩn cho mọi loại quế.
Bốn thứ tạo nên khác biệt giữa các vùng
- Đất và độ cao: ảnh hưởng tới tốc độ sinh trưởng và độ dày vỏ.
- Lượng mưa và số giờ nắng: ảnh hưởng tới việc cây tích luỹ các chất tạo mùi.
- Tuổi cây khi thu hoạch: quyết định độ dày và độ cong của khúc vỏ.
- Cách bóc và cách phơi tại địa phương: hai vùng có tập quán khác nhau sẽ cho vật liệu khác nhau dù cây giống nhau.
Không so sánh bằng con số ở đây
Chúng tôi không nêu số liệu về hàm lượng tinh dầu hay về sản lượng theo vùng. Những con số này thay đổi theo lô, theo phương pháp phân tích và theo từng kỳ thống kê, nên nhắc lại một con số lẻ mà không nói rõ nguồn sẽ dễ gây hiểu sai hơn là giúp hiểu. Nếu bạn cần dữ liệu để làm việc, hãy tra ở các công bố chuyên ngành hoặc yêu cầu phiếu phân tích của chính lô hàng bạn mua.
Vài câu hỏi bạn hay gửi cho chúng tôi
Quế vùng nào thơm nhất
Không có câu trả lời chung, vì thơm nhất còn phụ thuộc vào việc bạn cần nét mùi nào. Có vùng cho nét ngọt rõ hơn, có vùng cho nét gỗ và nét cay khô rõ hơn. Cách làm đúng là thử theo mục đích sử dụng thay vì đi tìm một vùng tốt nhất.
Quế Việt Nam có được xuất khẩu nhiều không
Quế là một trong những nông sản xuất khẩu quen của Việt Nam và có mặt ở nhiều thị trường. Chúng tôi không đưa số liệu cụ thể vì con số này đổi theo từng năm.
Vì sao có lô vỏ quế mùi nhạt hơn
Có thể do tuổi cây, do thời điểm thu hoạch, hoặc do khâu phơi và bảo quản. Trong thực tế, khâu sau thu hoạch là nguyên nhân hay gặp nhất mà cũng ít được để ý nhất.