Đặt bốn chiếc cốc vỏ quế cạnh nhau, bạn sẽ thấy bốn sắc nâu khác nhau. Có chiếc ngả đỏ, có chiếc nghiêng về nâu xám, có chiếc gần như vàng mật. Vân trên thân cũng vậy, chỗ thẳng chỗ xoắn, chỗ có một vệt sẫm chạy ngang. Đó không phải sai số của người làm, mà là dấu vết của từng khúc vỏ và của cái cây đã cho khúc vỏ ấy.
Màu đến từ đâu
Màu của vỏ quế khô là kết quả của nhiều thứ cộng lại. Trước hết là tuổi cây, vì vỏ cây nhiều năm dày hơn và có sắc trầm hơn vỏ cành non. Sau đó là vị trí khúc vỏ trên thân, phần gần gốc thường sẫm hơn phần gần ngọn.
Rồi tới quá trình khô. Trong lúc phơi, những hợp chất trong vỏ tiếp xúc với không khí và đổi màu dần. Phơi trong bóng râm cho màu ấm và đều. Phơi dưới nắng gắt cho màu nhạt hơn và đôi khi loang. Bước phơi vì thế quyết định cả mùi lẫn màu.
Cuối cùng là chuyện của riêng từng cây. Một mắt cành, một vết sẹo cũ, một chỗ vỏ từng bị thương rồi liền lại, tất cả đều để lại dấu trên tấm vỏ, và dấu ấy đi thẳng vào chiếc cốc.
Vì sao không làm cho đều màu được
Về kỹ thuật thì làm được. Người ta có thể nhuộm, phủ bóng hoặc chọn lọc rất gắt để chỉ giữ những khúc gần giống nhau.
Nhưng nhuộm thì phủ mất chính lớp vỏ mang mùi. Phủ bóng thì bịt lỗ thoát của tinh dầu. Còn chọn lọc gắt thì phải bỏ đi phần lớn số vỏ đạt chuẩn về mọi mặt khác, chỉ vì màu.
Chúng tôi chọn cách thứ tư là để nguyên, và nói rõ với bạn rằng chiếc cốc bạn nhận sẽ không giống hệt tấm ảnh. Điều này chúng tôi có nói kỹ hơn trong bài về cách nhận ra một món làm bằng tay.
Những điều làm màu tiếp tục thay đổi
Chiếc cốc không đứng yên sau khi rời xưởng. Vỏ quế là vật liệu tự nhiên, nó tiếp tục phản ứng với ánh sáng, với độ ẩm và với nhiệt.
Để nơi có nắng chiếu thẳng, màu sẽ nhạt dần. Để nơi ẩm thấp lâu ngày, vỏ sẫm lại và có thể xuất hiện đốm. Sau nhiều lần thắp, phần miệng cốc thường sẫm hơn phần thân vì nó nhận nhiều nhiệt nhất.
Chúng tôi coi những thay đổi ấy là cách vật liệu ghi lại thời gian, và có viết riêng về cách giữ đồ mỹ nghệ trong khí hậu Việt Nam cùng bài về hũ nến trong khí hậu ẩm.
Một chút về những chiếc cốc của chúng tôi
Chúng tôi không nhuộm và không phủ bóng cốc vỏ quế. Phần mặt trong được mài để lộ lớp vỏ thơm, còn màu và vân thì để nguyên như cây đã cho.
Vì vậy khi bạn đặt một hũ nến vỏ quế, chiếc cốc tới tay bạn là độc bản theo đúng nghĩa đen, và ảnh sản phẩm chỉ là một trong những chiếc đã từng có.
A few questions you often send us
Cốc tôi nhận có giống ảnh không
Giống về hình dáng và kích thước, nhưng màu và vân sẽ khác. Không có hai khúc vỏ quế cho ra hai chiếc cốc giống nhau.
Cốc sẫm màu hơn thì thơm hơn phải không
Không hẳn. Màu chịu ảnh hưởng của tuổi cây, vị trí khúc vỏ và cách phơi, còn mùi thì phụ thuộc nhiều nhất vào lớp vỏ trong và cách nó được giữ.
Vì sao miệng cốc sẫm dần sau nhiều lần thắp
Vì miệng cốc là nơi nhận nhiều nhiệt nhất. Đây là thay đổi bình thường của vật liệu tự nhiên.
Có nên phủ một lớp bóng lên cốc không
Chúng tôi không làm vậy, vì lớp phủ sẽ bịt đường thoát của tinh dầu trong vỏ và chiếc cốc sẽ mất đi mùi vốn có của nó.